Güncelleme: 15:03 TSİ 29 Ocak 2020 Çarşamba
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

2008 ekonomik krizi aslında jeopolitik krizdi. Yerel çatışmaları tetikledi...

İbrahim Karagül
Güncelleme: 23:46 TSİ 10 Aralık 2019 Salı

* 2008 ekonomik krizi aslında jeopolitik krizdi. Yerel çatışmaları tetikledi. * Bugünün ticaret savaşları, daha büyük jeopolitik krize dönebilir. * Dünya haritası tekrar çiziliyor. Çatışmalar da küreselleşebilir. * Hani o atıp tutanlar var ya.. İnanın hepsi yalan söylüyor..

2008 küresel ekonomik krizi gelişmekte olan ülkelerin değil, “merkez ekonomiler”in kriziydi ve işaretlerini daha 2006’da vermişti.

Ama bu, sadece ekonomik kriz değildi, aynı zamanda bir jeopolitik krizdi. Dünya değişiyor, sarsılıyor, şiddetli depremler ve güç kaymaları yaşanıyor, güç Batı’dan Doğu’ya kayıyor, yeni bloklar ve merkezler oluşuyordu.

Bu değişime eksen kaymasıyla bağlantılı olarak da yeryüzünün birçok bölgesinde çatışmalar, iç savaşlar, işgaller izliyorduk.

YÜZYILLARDIR DEVAM EDEN “BATI” HÂKİMİYETİNİN SONU

Küresel ticaret savaşı, kaynaklar ve pazarlar üzerindeki denetim kavgası, ekonomik iktidarın paylaşılamamasından kaynaklanan ayrışmalar, yer yer küçük ve orta ölçekli savaşlara neden oluyordu.

Batı, söylem üstünlüğü ve zihinlerdeki etkinliği ile bunu uzun süre gizledi. Ama küresel ekonomik krizde çözüme de yanaşmadı. Sadece “yama” yaparak var olan sistemin ömrünü uzatmaya çalıştı.

Çünkü çözüm; ekonomik iktidar alanının paylaşımını gerektiriyordu. Bunu paylaşması ise küresel hâkimiyetini paylaşması anlamına gelecekti. Bu da, yüzyıllardır devam eden “batı” hâkimiyetinin sonu demekti.

TİCARET SAVAŞLARI BÜYÜK JEOPOLİTİK ÇATIŞMALARA DÖNER

Çünkü onlar da bunun aslında sadece bir ekonomik mesele olmadığını biliyor, güç kaymalarını ölçüyor, jeopolitik sonuçlarını hesaplıyordu. Bu yüzden de alabildiğine savunma, güvenlik, çatışma alanına yoğunlaştılar.

Kaynaklar, pazarlar, sermaye, teknoloji rekabeti çatışma olarak kendini hissettirir oldu. Bu çatışma her ne kadar “ticaret savaşları”nı gündemimize soksa da, hâlâ büyük oranda yerel çatışmalar, işgaller şeklinde devam ediyor.

Ama beklenen oluyor. Ticaret savaşları, ekonomi savaşları artık yerel değil, bölgesel ve küresel ölçekte çatışma risklerini besliyor. Çünkü jeopolitik sarsıntıların şiddeti çok arttı. Bu, sadece yeni bir ekonomik kriz habercisi değil, çatışma habercisidir.

O ATIP TUTANLAR VAR YA.. HEPSİ BİZE YALAN SÖYLÜYOR

Irak, Afganistan örneklerinden sonra, Suriye ve Libya çatışmaları, belki bu jeopolitik hesaplaşmanın son “yerel örnekleri” olacak. Bundan sonrası kesinlikle bölgesel ve küresel ölçekte hesaplaşmalar olarak kendini gösterecek.

Hani; “dış güçler” alaycılığı ile konuyu sulandıranlar var ya, hani “korku siyaseti” diye konuşup duranlar var ya, hani “adalet hakkaniyet” diye atıp tutanlar var ya, hepsi yalan söylüyor.

Hepsi, Türkiye’yi dünyadan koparıp, sanki bütün sorunlar Türkiye kaynaklıymış gibi bir senaryo pazarlıyor. Hepsi, aslında küresel ölçekte bu güç çatışmasının oluşturduğu dalgalara göre pozisyon alıyor, örtülü bir proje takip ediyor.

EN BÜYÜK AYRIŞMA VE ÇATIŞMA BATI’NIN KENDİ İÇİNDE YAŞANIR.

2008 ekonomik krizinin yol açtığı jeopolitik krizden, daha büyük ölçekli bir dalganın işaretlerini görüyorum. Bu sefer yerel değil bölgesel hatta küresel güç hareketlilikleri. Buna bağlı çatışma alanları oluşacak.

Trump’ın ABD Başkanı olmasından sonra açık hale gelen ticaret savaşları Afrika’da, Pasifik’te, Avrupa içinde, güç ayrışmasının olduğu her yerde çok ciddi bölünmelere, ayrışmalara yol açacak. Tabi bizim coğrafyada da. Ama beklenti hep ABD-Çin, ABD-Rusya, Avrupa-Rusya ya da Doğu-Batı ile sınırlı olmasın… En büyük bölünme ve ayrışma, Batı’nın kendi içinde olabilir.

“TÜRKİYE’DE EKONOMİ KÖTÜ” DİYENLER KÖR OLMAMIZI İSTİYOR

“Türkiye’de ekonomi kötü” diyenler, dünyada bu olup bitenleri bizden saklıyor. Türkiye’de yaşananların dünyada olup bitenlerin bir yansıması olduğu gerçeğini gizliyor. Böyle yaparak milletimizin, ülkemizin daha büyük fırtınalara hazırlanmasını engellemeye çalışıyor.

Der Spiegel adlı Alman yayın organı, Dünya Ticaret Örgütü’nün birkaç gün sonra “işlevsiz” hale geleceğini, çünkü ABD’nin örgütün yönetim kadrosunun atamalarını engellediğini, gelecek haftaya kadar atanamazsa örgütün boşa çıkacağını yazdı.

BÜTÜN ULUS ÜSTÜ YAPILAR ÇÖKTÜ. DÜNYA HARİTASI YENİDEN ÇİZİLİYOR.

Dünya Ticaret Örgütü yönetiminin atamasında bile karar alınamıyor. Hem de ABD ve Avrupa arasında bu tartışma çıkabiliyor. Geçtiğimiz hafta NATO’nun ne olacağını, “beyin ölümü”nün gerçekleşip gerçekleşmediğini tartışıyorduk. Bütün ulus-üstü kurumlar bu durumda. Bütün uluslararası sözleşmeler bu durumda. Bütün etik değerler, teamüller bu durumda.

Eskinin dünya haritasını çöpe atın. Yeni bir dünya haritası çiziliyor. Türkiye işte bu yeni harita mücadelesini bütün alanlarda yürütüyor. Kendi içinde, coğrafyasında ve küresel ölçekte. Yaklaşan büyük fırtınaya hazırlanıyor ve bunu birçok ülkeden daha iyi yapıyor. Evet, yeni dünya eski cümlelerle konuşulamaz.

Ama gel de bunu içeridekilere anlat!Onlar gözlerimizi kör etmekle, zihinlerimizi felç etmekle, kale kapısını içeriden açmakla meşgul.

(YENİ ŞAFAK)
 

Haberin Etiketleri : İbrahim Karagül
adv
SON DAKİKA
13:00 - Çin'de ortaya çıkan Corona virüsü hızla yayılıyor!23:34 - Dışişleri Bakanlığı: Sözde barış planı ölü doğmuştur, Kudüs kırmızı çizgimiz22:09 - Hamas: Kudüs daima Filistin'e ait olacak, açıklanan plan anlamsız21:56 - ABD Başkanı Trump tek taraflı sözde ''Ortadoğu Planı''nı açıkladı21:51 - Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'dan Corona virüsü açıklaması20:25 - İsrail'den işgal altındaki Batı Şeria'daki Ürdün Vadisi'ne ek asker gönderme kararı!20:19 - Akdeniz'de Muğla Marmaris açıklarında 5.4 büyüklüğünde deprem17:32 - Manisa'da 4,8 büyüklüğünde deprem meydana geldi00:08 - Afganistan'da düşen uçak ABD ordusuna ait E-11A bombardıman uçağı16:16 - Afganistan'ın Gazne eyaletinde bir yolcu uçağı düştü iddiası10:32 - Elazığ'da 6,8 büyüklüğünde deprem meydana geldi21:26 - ABD/Pentagon: İran'nın füze saldırısında 34 ABD askeri beyin travması geçirdi15:03 - Çin'de ortaya çıkan Coronavirüsü'nden 33 milyon kişi karantina altına alındı!20:12 - İBB'den İstanbul için kar yağışı uyarısı!19:30 - Kırıkkale'de bir göz hastalıkları hastanesinde yanlış ilaçla 20 kişiyi kör etti iddiası!19:12 - İGDAŞ'tan doğalgaz faturasına taksit imkanı20:04 - Gripten korunmak için 9 önemli kural!16:02 - Sağlık Bakanlığı'ndan artan grip vakaları ile ilgili açıklama19:59 - Taklit ve hileli 386 ürünlerin listesi açıklandı16:45 - İstanbul'da 4,7 büyüklüğünde deprem meydana geldi!15:55 - Adana Çukurova'da hakaret içerikli sınav sorusu hazırlayan Din Kültürü öğretmenine soruşturma15:27 - İran: Ukrayna uçağı füze sanıldığı için yanlışlıkla vuruldu22:18 - İran dini lideri Hamaney'den Trump'a tokatlı fotoğraf mesajı22:15 - MSB: İdlib'de ateşkese varıldı22:02 - İHH, Avustralya'daki itlaf edilecek develere talip22:21 - 2020 Hac kuru sonuçları belli oldu13:10 - İran ABD'nin Irak'taki iki hava üssünü balistik füzelerle saldırdı!12:34 - İran'da 176 kişiyi taşıyan Ukrayna Havayolları'na ait yolcu uçağı düştü!16:49 - İran'nın en zayıf misilemesi bile ''ABD için kabus olacak''10:51 - Almanya, Fransa ve İngiltere'den İran ile ilgili açıklama00:18 - Kasım Süleymani’nin kızı Zeynep: Babamın intikamını amcam Nasrallah alacak22:05 - Gazze'de şehit edilen Kasım Süleymani için taziye çadırı kuruldu21:00 - İran'da şehit edilen Kasım Süleymani için intikam bayrağı asıldı13:18 - Ali Karahasanoğlu: Süleymani’nin öldürülmesine niye sevineyim?21:03 - Hizbullah'tan şehit edilen General Kasım Süleymani için "intikam" vaadi17:49 - Hamas'tan şehit edilen Kasım Süleymani için taziye mesajı17:38 - Ali Hamaney'den Kasım Süleymani açıklaması: Suçluları acı bir intikam bekliyor!16:55 - İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani Irak'ta şehit edildi!17:25 - İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Hüseyin Selami: ABD ile savaştan korkmuyoruz20:36 - HÜDA PAR/Sağlam: Türkiye, Libya'da müzakere odaklı bir politika izlenmelidir17:22 - Erdoğan'dan Kanal İstanbul açıklaması: İsteseler de istemeseler de yapacağız14:31 - Yerli elektrikli otomobil hangi şehirde üretiliyor?20:43 - 2020 Asgari Geçim İndirimi belli oldu17:20 - 2020 asgari ücret rakamı belli odu20:45 - Ahmet Davutoğlu'nun A Takımı belli oldu13:33 - İmamoğlu: Kanal istanbul projesi ''ihanet değil cinayet''13:28 - Suriye'nin İdlib kentinde 40 köy Esad yönetiminin kontrolüne geçti19:22 - Kanal İstanbul için ÇED raporu komisyondan geçti (Kanal İstanbul nedir, güzergahı neresi?)17:35 - Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) 2020 artış oranları belli oldu22:54 - İstanbul'da Trafik Vakfı'nın araç çekme faaliyeti durduruldu19:25 - İstanbul Şehir Üniversitesi, Marmara Üniversitesi'ne devredildi14:04 - Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk'tan Doğa Koleji açıklaması13:59 - Akdeniz'de İspanya’ya ulaşmaya çalışan 8 sığınmacı boğularak öldü18:54 - Ankara'da FETÖ operasyonu: 171 kişiye gözaltı23:25 - Erdoğan: Bunlar Şehir Üniversitesi ile ilgili Halk Bankası'nı dolandırmak istediler21:20 - İktidarın Şehir Üniversitesi'ni tasfiye etmesi meselesi!13:44 - Bakırköy’de bir dairede aynı aileden 3 kişi Siyanür ile intihar etti!10:41 - Ağustos ayı işsizlik rakamları açıklandı00:13 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump arasında 1 saat 15 dakika görüşme22:47 - Tahliye edilen Ahmet Altan tekrar gözaltına alındı00:28 - Belçikalı 9 yaşındaki Laurent Simons üniversiteden mezun olacak!00:20 - İran 53 milyar varil yeni petrol rezervi buldu!00:10 - Bolivya'da Devlet Başkanı Evo Morales'e askeri darbe00:05 - ABD: Türkiye S-400'den kurtulmazsa yaptırımlar devreye girer23:12 - ''ABD için Suriye'de değişen bir şey yok''22:57 - Erdoğan: Barış Pınarı Harekatı kesinlikle devam edecek00:24 - Devre mülkte ''Bedava tatil kazandınız'' vurgunu!00:05 - İstanbul'da ıspanaktan 108 kişi zehirlendi!23:36 - Mehmet Altan'a beraat Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak'a tahliye karrarı10:15 - Ekim ayı enflasyon rakamları belli oldu00:40 - Haşvîlik nedir ve günümüzdeki temsilcileri kimlerdir?19:59 - DAEŞ, Ebubekir el-Bağdadi'nin öldüğünü doğruladı, halefini açıkladı19:55 - ABD Temsilciler Meclisi Trump için azil sürecini resmen başlatan tasarıyı kabul etti23:48 - Trump: DAEŞ'in Ebubekir el-Bağdadi öldü11:52 - "İngiltere'deki sığınmacı 39 kişi eksi 25 derecedeki dorsede can verdi"23:08 - Erdoğan: ABD'nin YPG'nin çekilmesiyle verdiği sözler yerine getirilmiş değil22:59 - 150 saat içinde PKK/YPG'li teröristler sınırdan 30 kilometre dışarı çıkarılacak20:34 - Türkiye ve Rusya arasında Suriye ile ilgili 10 maddelik güvenli bölge mutabakatı00:46 - Erdoğan: Terör örgütüyle değil ABD ile anlaştık12:54 - Olası İstanbul depremi sonrası tsunami tehlikesi!00:08 - ABD ve Türkiye'den görüşmelerin ardından 13 maddelik ortak açıklama13:42 - Rusya'dan Suriye'deki Barış Pınarı Harekatı ile ilgili açıklama15:52 - Barış Pınarı Harekatı'nda 7. gün12:48 - Temmuz ayı işsizlik rakamları belli oldu12:43 - Erdoğan: Münbiç'ten Irak sınırına kadar olan bölgeyi güvenli hale getireceğiz12:11 - ABD'den Türkiye'ye ekonomik yaptırım!11:29 - Erdoğan: Öfkeyle kalkan zararla oturur23:06 - Kandilli Rasathanesi'nden deprem açıklaması: Depremin zamanını bilmiyoruz ama sona yaklaşıyoruz21:05 - Yarın İstanbul'da okullar tatil mi? (Cuma günü İstanbul'da okullar tatil mi?)14:03 - İstanbul'da şiddetli deprem!12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler