Güncelleme: 14:11 TSİ 22 Ocak 2020 Çarşamba
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Greta Sendromu ya da Sindirella Masalı

Ayşe Böhürler
Güncelleme: 21:16 TSİ 14 Aralık 2019 Cumartesi

Sindirella masalını hepimiz biliriz, birçok kez okumuş ve seyretmişizdir. Rivayete göre, bu meşhur masalın ilk versiyonunun tarihi, Milattan Önce altıncı yüzyıla dayanır. Avrupa’da 500 çeşidi bulunan masalın bildiğimiz son uyarlaması ise Fransız yazar Charles Perrault ve Grimm Kardeşlere ait. Biz, hem Disney hem de Hollywood yapımlarında bu masal senaryosunu dünyanın en çok tutan senaryo kalıbı olarak izledik. Şimdi nereden çıktı bu masal girişi derseniz çok haklısınız elbette! Biz televizyoncuların zihni, bir meslek alışkanlığı olarak hep çağrışımlarla çalışır. Bu sefer de öyle oldu; Greta ile ilgili haberleri okurken bu masal aklıma geliverdi.

Greta Thunberg’in tek başına “İklim İçin Okul Grevi” kampanyasını başlatmasının üzerinden bir yıl geçti. Time dergisi bu kampanyanın ardından onu 2019 yılının dünyayı en çok etkileyen insanı ilân etti. Thunberg, derginin kapağında “Gençliğin Gücü” başlığıyla yer aldı. Derginin yayın yönetmeni Edward Felsenthal “Greta bu yıl gezegenin yüz yüze olduğu en büyük sorunla ilgili en büyük ses oldu ve kimsenin tanımadığı bir kişiyken dünya çapında bir hareketin lideri haline geldi” diye konuştu. Öyle ki, haberlere göre Greta dünya çapında onlarca ülkeden milyonlarca insanı peşinde sürükledi, başlattığı protesto gösterilerine herkes katıldı, siyasi liderler iklim konusunda zorlanmaya başladı!!! Hayret verici değil mi? Yemen’de, Suriye’de Afrika’da binlerce çocuğun parçalanmış cesetlerinden, kan revan içindeki görüntülerinden etkilenmeyen ne yapıyorlarsa yapmaya devam eden dünya liderlerinin taşlaşmış kalbini Greta yumuşatıverdi. Greta’nın gözyaşları, sözleri dünya liderlerini harekete geçirdi! Trump ise “Çok gülünç. Greta önce öfke kontrolü sorunuyla başa çıkmalı, sonra bir arkadaşıyla eski usul güzel bir filme gitmeli. Sakin ol Greta, sakin ol” twiti ile bu figürle dalgasını geçti. Sindirella hikâyesinin kalıbı çağdaş bir masala uyarlanmış, kahramanı Greta Thunberg peri masalı kahramanı gibi turlamaya devam ediyor. Prenses saraya girmişti de ya sonrası?.

Bu durumu bir mutluluk semesi gibi karşılayıp göklere çıkaranları ve gezegenin kurtuluş umudunu 16 yaşındaki bu küçük kıza bağlayanları (Avatar filmi burada da çağrışım yaptı) okuyunca siyaset bilimci Süleyman Seyfi Öğün’ün olayı “Greta Sendromu” diyerek tanımlaması aklıma geldi.

Her hafta salı akşamı TRT2’de Alev Alatlı ve Süleyman Seyfi Öğün ile birlikte fetiş haline gelen kavramları konuşuyoruz. 10 Aralık’ta yayınlanan İhmal Edilebilir Nasihatler bölümünde Alev Alatlı’nın, “Marx, ‘din kitlelerin afyonudur’ demişti, ben de bugün geldiğimiz noktada teknoloji kitlelerin afyonudur diyorum” teşhisini konuşurken bu kavram tekrar masaya yatırıldı. “Kitlelere afyon’’ olmak kavramını konuşurken de söz kapitalizmin fetişlerine vardı. “Ekonomizm ve teknolojizm kendileri fetiş haline geldiği gibi karşı çıkan akımları da fetişleştiriyor.” Doğrusu yüzyılı anlama kılavuzu olacak tespit ve teşhislerle geçen programda Süleyman Seyfi Öğün konuyu Greta ile örneklendirdi. Bir kurtuluş olarak sunulanın Greta’nın fetişleşmesinin nasıl bir tehlike olduğunu “Greta Sendromu” ile açıklayınca üzerinde bir hayli düşündüm.

Öğün, “Asıl tehlike dünyayı insansızlaştırmaya, insandan, insani olandan arındırmaya çalışmaktır. Greta bu zihniyetin dışında bir şey söylemiyor. İnsandan yana görünüyor ama değil” diyor ve devam ediyor: “Kapitalizmin iki fetişi ‘ekonomizm’ ve ‘teknolojizm’ gezegeni insansızlaştırmayı esas aldı, buna karşı tepkiler de insansızlaştırma üzerinden geliyor.”

‘Greta Sendromu’ bu düşünce biçiminin aynı zamanda kurtuluş reçetesi gibi sunulmasıdır. Greta insanı suçlayarak doğayı kurtarmaya çalışıyor. Bu da insansızlaştırmanın bir parçası değil mi… Hâlbuki insanı koruyarak doğayı kurtarmak gerekir… İsveçli Greta Thunberg’in iklim değişikliği karşısında acilen adım atılması talebiyle başlattığı kampanya kapitalizmin fetişlerine karşı değildir, olan-bitenin fıtrata aykırılığı üzerinden bir şey söylemez, bir tarafıyla da işi çocuklaştırarak, oyuncaklaştırır…

Üzerinde düşünmeli…

Efendim, dünyada bunlar oladururken bizde de yeni bir parti kuruldu. Eski danışman, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Ahmet Davutoğlu başkanlığında kurulan Gelecek Partisi dün itibarıyla resmi bir hal aldı. Yine çağrışımlarla yazmak isterim ki; siyasete kurtarıcı olarak bakmak, onu fetişleştiriyor. Siyasete böyle bakmak yerine onu yeryüzünde, koskoca gezegenin minik bir parçasında, gerçekleşen, gelip geçen bu sayılı ömrümüzdeki işlerden bir iş olarak bakmayı çok daha yapıcı bulurum. Umut ederim ki; bu parti kendisine tam tersi böyle bir misyon yüklemez! Hayırlı olsun…

(YENİ ŞAFAK)

Haberin Etiketleri : Ayşe Böhürler
adv
SON DAKİKA
19:30 - Kırıkkale'de bir göz hastalıkları hastanesinde yanlış ilaçla 20 kişiyi kör etti iddiası!19:12 - İGDAŞ'tan doğalgaz faturasına taksit imkanı20:04 - Gripten korunmak için 9 önemli kural!16:02 - Sağlık Bakanlığı'ndan artan grip vakaları ile ilgili açıklama19:59 - Taklit ve hileli 386 ürünlerin listesi açıklandı16:45 - İstanbul'da 4,7 büyüklüğünde deprem meydana geldi!15:55 - Adana Çukurova'da hakaret içerikli sınav sorusu hazırlayan Din Kültürü öğretmenine soruşturma15:27 - İran: Ukrayna uçağı füze sanıldığı için yanlışlıkla vuruldu22:18 - İran dini lideri Hamaney'den Trump'a tokatlı fotoğraf mesajı22:15 - MSB: İdlib'de ateşkese varıldı22:02 - İHH, Avustralya'daki itlaf edilecek develere talip22:21 - 2020 Hac kuru sonuçları belli oldu13:10 - İran ABD'nin Irak'taki iki hava üssünü balistik füzelerle saldırdı!12:34 - İran'da 176 kişiyi taşıyan Ukrayna Havayolları'na ait yolcu uçağı düştü!16:49 - İran'nın en zayıf misilemesi bile ''ABD için kabus olacak''10:51 - Almanya, Fransa ve İngiltere'den İran ile ilgili açıklama00:18 - Kasım Süleymani’nin kızı Zeynep: Babamın intikamını amcam Nasrallah alacak22:05 - Gazze'de şehit edilen Kasım Süleymani için taziye çadırı kuruldu21:00 - İran'da şehit edilen Kasım Süleymani için intikam bayrağı asıldı13:18 - Ali Karahasanoğlu: Süleymani’nin öldürülmesine niye sevineyim?21:03 - Hizbullah'tan şehit edilen General Kasım Süleymani için "intikam" vaadi17:49 - Hamas'tan şehit edilen Kasım Süleymani için taziye mesajı17:38 - Ali Hamaney'den Kasım Süleymani açıklaması: Suçluları acı bir intikam bekliyor!16:55 - İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani Irak'ta şehit edildi!17:25 - İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Hüseyin Selami: ABD ile savaştan korkmuyoruz20:36 - HÜDA PAR/Sağlam: Türkiye, Libya'da müzakere odaklı bir politika izlenmelidir17:22 - Erdoğan'dan Kanal İstanbul açıklaması: İsteseler de istemeseler de yapacağız14:31 - Yerli elektrikli otomobil hangi şehirde üretiliyor?20:43 - 2020 Asgari Geçim İndirimi belli oldu17:20 - 2020 asgari ücret rakamı belli odu20:45 - Ahmet Davutoğlu'nun A Takımı belli oldu13:33 - İmamoğlu: Kanal istanbul projesi ''ihanet değil cinayet''13:28 - Suriye'nin İdlib kentinde 40 köy Esad yönetiminin kontrolüne geçti19:22 - Kanal İstanbul için ÇED raporu komisyondan geçti (Kanal İstanbul nedir, güzergahı neresi?)17:35 - Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) 2020 artış oranları belli oldu22:54 - İstanbul'da Trafik Vakfı'nın araç çekme faaliyeti durduruldu19:25 - İstanbul Şehir Üniversitesi, Marmara Üniversitesi'ne devredildi14:04 - Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk'tan Doğa Koleji açıklaması13:59 - Akdeniz'de İspanya’ya ulaşmaya çalışan 8 sığınmacı boğularak öldü18:54 - Ankara'da FETÖ operasyonu: 171 kişiye gözaltı23:25 - Erdoğan: Bunlar Şehir Üniversitesi ile ilgili Halk Bankası'nı dolandırmak istediler21:20 - İktidarın Şehir Üniversitesi'ni tasfiye etmesi meselesi!13:44 - Bakırköy’de bir dairede aynı aileden 3 kişi Siyanür ile intihar etti!10:41 - Ağustos ayı işsizlik rakamları açıklandı00:13 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump arasında 1 saat 15 dakika görüşme22:47 - Tahliye edilen Ahmet Altan tekrar gözaltına alındı00:28 - Belçikalı 9 yaşındaki Laurent Simons üniversiteden mezun olacak!00:20 - İran 53 milyar varil yeni petrol rezervi buldu!00:10 - Bolivya'da Devlet Başkanı Evo Morales'e askeri darbe00:05 - ABD: Türkiye S-400'den kurtulmazsa yaptırımlar devreye girer23:12 - ''ABD için Suriye'de değişen bir şey yok''22:57 - Erdoğan: Barış Pınarı Harekatı kesinlikle devam edecek00:24 - Devre mülkte ''Bedava tatil kazandınız'' vurgunu!00:05 - İstanbul'da ıspanaktan 108 kişi zehirlendi!23:36 - Mehmet Altan'a beraat Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak'a tahliye karrarı10:15 - Ekim ayı enflasyon rakamları belli oldu00:40 - Haşvîlik nedir ve günümüzdeki temsilcileri kimlerdir?19:59 - DAEŞ, Ebubekir el-Bağdadi'nin öldüğünü doğruladı, halefini açıkladı19:55 - ABD Temsilciler Meclisi Trump için azil sürecini resmen başlatan tasarıyı kabul etti23:48 - Trump: DAEŞ'in Ebubekir el-Bağdadi öldü11:52 - "İngiltere'deki sığınmacı 39 kişi eksi 25 derecedeki dorsede can verdi"23:08 - Erdoğan: ABD'nin YPG'nin çekilmesiyle verdiği sözler yerine getirilmiş değil22:59 - 150 saat içinde PKK/YPG'li teröristler sınırdan 30 kilometre dışarı çıkarılacak20:34 - Türkiye ve Rusya arasında Suriye ile ilgili 10 maddelik güvenli bölge mutabakatı00:46 - Erdoğan: Terör örgütüyle değil ABD ile anlaştık12:54 - Olası İstanbul depremi sonrası tsunami tehlikesi!00:08 - ABD ve Türkiye'den görüşmelerin ardından 13 maddelik ortak açıklama13:42 - Rusya'dan Suriye'deki Barış Pınarı Harekatı ile ilgili açıklama15:52 - Barış Pınarı Harekatı'nda 7. gün12:48 - Temmuz ayı işsizlik rakamları belli oldu12:43 - Erdoğan: Münbiç'ten Irak sınırına kadar olan bölgeyi güvenli hale getireceğiz12:11 - ABD'den Türkiye'ye ekonomik yaptırım!11:29 - Erdoğan: Öfkeyle kalkan zararla oturur23:06 - Kandilli Rasathanesi'nden deprem açıklaması: Depremin zamanını bilmiyoruz ama sona yaklaşıyoruz21:05 - Yarın İstanbul'da okullar tatil mi? (Cuma günü İstanbul'da okullar tatil mi?)14:03 - İstanbul'da şiddetli deprem!12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler