Güncelleme: 06:49 TSİ 12 Aralık 2019 Perşembe
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Morales niye geri adım atıyor?

Hakan Albayrak
Güncelleme: 00:26 TSİ 18 Kasım 2019 Pazartesi

Bolivya Anayasasına göre devlet başkanlığına üst üste iki kerden fazla seçilmek mümkün değil.

Öyleyse Evo Morales nasıl oldu da üst üste üç kere seçildi (2005, 2009, 2014) ve geçen ay dördüncü dönem için seçime girebildi?

Şöyle:

Morales’in ilk döneminde yapılan geniş kapsamlı anayasa değişikliğinde ‘kilometre sıfırlandı’ ve -normalde beş sene olması gerekirken sadece dört sene süren- o dönem yok sayıldı.

Yeni dönemde üst üste iki kere seçilen Morales, bir kere daha seçilebilmek için anayasanın ilgili maddesini değiştirmek istedi; fakat bu konudaki halkoylamasını (2016) kıl payıyla kaybedince, Anayasa Mahkemesi’nden ‘Devlet başkanlığında süre tahdidi insan hakları ihlalidir’ diye bir karar çıkarttırarak söz konusu anayasa maddesini ‘baypas’ etti ve geçen ayki seçime öyle girdi; işin tadını iyice kaçırarak.

***



Halk oylamasına gitmişseniz çoğunluğun tercihine uyarsınız. Nokta.

Kıl payı mıl payı; devlet başkanının görev süresiyle ilgili halkoylamasını kaybedince, orada durmalıydı Morales.

Anayasa Mahkemesi’nin ve mensubu olduğu Sosyalizme Doğru Hareket’in (MAS) prestijiyle oynamamalıydı.

MAS saflarından münasip bir yoldaşını öne çıkarıp, başkanlık seçimine onu hazırlamalıydı.

Ne yazık ki öyle yapmadı ve bu yüzden geçen ayki seçime fena halde gergin bir ortamda girildi.

Seçim sonuçları açıklanırken ikinci tura işaret eden bir tablo ortaya çıktığı anda veri akışının kesilmesi ve saatler sonra yapılan açıklamada Morales’in zaferinin ilan edilmesi üzerine bu gerginlik patlamaya dönüştü; Morales muhalifleri ortalığı yangın yerine çevirdi, güvenlik güçleri muhalefetten yana tavır kordu, ordu Morales’i istifaya çağırdı (Düpedüz darbe), Morales istifa edip Meksika’ya sığındı, Senatör Jeanine Anez geçici devlet başkanı ilan edildi ve seçimlerin Morales olmadan yenileneceği açıklandı.

***

Bu sefer Morales taraftarları ayaklandı.

Ve Morales muhaliflerinin en şiddetli eylemlerine bile seyirci kalmış olan ordu bu sefer protestocuları ‘yola getirmeye’ pek hevesli.

Başkanlık iddiasındaki Anez’in çıkardığı şu kararname sayesinde askerlerin hevesleri kursaklarında kalmayacak:

“Kamu düzeni ve istikrarının tesis edilmesi için düzenlenen operasyonlara katılan silahlı kuvvetler mensupları, görevlerini yerine getirdikleri sırada meşru müdafaa ve zorunluluk halinde bulundukları müdahaleler nedeniyle cezai sorumluluktan muaf tutulurlar.”

Meşru müdafaa, adı üstünde, meşru müdafaadır… Zorunluluk halinde müdahale, adı üstünde, zorunluluk halinde müdahaledir… Bunlar zaten ceza konusu olmasa gerek… Demek ki bu kararnamenin ‘ifadesini aşan bir maksadı’ var: Morales taraftarı protestoculara yönelik şiddetin önünü açmak.

Seçime hile karıştırıldığı iddiasını paylaşarak Morales’e karşı tavır alan Amerikan Devletleri Örgütü’ne (OAS) bağlı Amerikalılar Arası İnsan Hakları Komisyonu (IACHR) da bunu böyle görüyor.

Komisyonun konuyla ilgili açıklaması:

“Bolivya’da çıkarılan vahim kararname, uluslararası insan hakları standartlarını görmezden geliyor ve şiddetli baskıya teşvik ediyor. Bu tür kararnamelerin kapsamı, devletlerin insan hakları ihlallerini soruşturma, kovuşturma ve ceza verme yükümlülüğü ile çelişmektedir. IACHR, Bolivya hükümetinin, özellikle sosyal protestolarda silahlı kuvvetlerin adalet ve uluslararası insan hakları ihlallerine yol açan her türlü idari kararını kınamaktadır.”

***

Evet; Evo Morales, hukuku zorladı.

Morales’e güya bundan ötürü isyan edenler de hukuku zorladı ve zorlamaya devam ediyor; hem de kör şiddetin önünü açacak kadar.

Şimdi ne olacak?

Seçimlerin yenilenmesi gündemde; ama kargaşa devam ederse, MAS’ın iktidara dönme şansını (da) ifade eden bu gündem murdar olabilir ve Bolivya uzun müddet “geçici hükümet” (darbe hükümeti) ile idare edilebilir.

Geçen Cuma günü Reuters’e verdiği demeçte “Demokrasini hatırı var; benim katılmamı istemiyorlarsa yeni seçimlere katılmayıveririm, sorun değil” dediğine göre, Morales bu tehlikeyi bertaraf etmek için üzerine düşeni yapmaya hazır.

Bakalım “geçici hükümet” Morales’in aday olmamasıyla yetinecek mi, yoksa MAS’ın gücünü kırmaya yönelik başka hamlelerde de bulunacak mı?

(KARAR)

Haberin Etiketleri : Hakan Albayrak
adv
SON DAKİKA
23:25 - Erdoğan: Bunlar Şehir Üniversitesi ile ilgili Halk Bankası'nı dolandırmak istediler21:20 - İktidarın Şehir Üniversitesi'ni tasfiye etmesi meselesi!13:44 - Bakırköy’de bir dairede aynı aileden 3 kişi Siyanür ile intihar etti!10:41 - Ağustos ayı işsizlik rakamları açıklandı00:13 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump arasında 1 saat 15 dakika görüşme22:47 - Tahliye edilen Ahmet Altan tekrar gözaltına alındı00:28 - Belçikalı 9 yaşındaki Laurent Simons üniversiteden mezun olacak!00:20 - İran 53 milyar varil yeni petrol rezervi buldu!00:10 - Bolivya'da Devlet Başkanı Evo Morales'e askeri darbe00:05 - ABD: Türkiye S-400'den kurtulmazsa yaptırımlar devreye girer23:12 - ''ABD için Suriye'de değişen bir şey yok''22:57 - Erdoğan: Barış Pınarı Harekatı kesinlikle devam edecek00:24 - Devre mülkte ''Bedava tatil kazandınız'' vurgunu!00:05 - İstanbul'da ıspanaktan 108 kişi zehirlendi!23:36 - Mehmet Altan'a beraat Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak'a tahliye karrarı10:15 - Ekim ayı enflasyon rakamları belli oldu00:40 - Haşvîlik nedir ve günümüzdeki temsilcileri kimlerdir?19:59 - DAEŞ, Ebubekir el-Bağdadi'nin öldüğünü doğruladı, halefini açıkladı19:55 - ABD Temsilciler Meclisi Trump için azil sürecini resmen başlatan tasarıyı kabul etti23:48 - Trump: DAEŞ'in Ebubekir el-Bağdadi öldü11:52 - "İngiltere'deki sığınmacı 39 kişi eksi 25 derecedeki dorsede can verdi"23:08 - Erdoğan: ABD'nin YPG'nin çekilmesiyle verdiği sözler yerine getirilmiş değil22:59 - 150 saat içinde PKK/YPG'li teröristler sınırdan 30 kilometre dışarı çıkarılacak20:34 - Türkiye ve Rusya arasında Suriye ile ilgili 10 maddelik güvenli bölge mutabakatı00:46 - Erdoğan: Terör örgütüyle değil ABD ile anlaştık12:54 - Olası İstanbul depremi sonrası tsunami tehlikesi!00:08 - ABD ve Türkiye'den görüşmelerin ardından 13 maddelik ortak açıklama13:42 - Rusya'dan Suriye'deki Barış Pınarı Harekatı ile ilgili açıklama15:52 - Barış Pınarı Harekatı'nda 7. gün12:48 - Temmuz ayı işsizlik rakamları belli oldu12:43 - Erdoğan: Münbiç'ten Irak sınırına kadar olan bölgeyi güvenli hale getireceğiz12:11 - ABD'den Türkiye'ye ekonomik yaptırım!11:29 - Erdoğan: Öfkeyle kalkan zararla oturur23:06 - Kandilli Rasathanesi'nden deprem açıklaması: Depremin zamanını bilmiyoruz ama sona yaklaşıyoruz21:05 - Yarın İstanbul'da okullar tatil mi? (Cuma günü İstanbul'da okullar tatil mi?)14:03 - İstanbul'da şiddetli deprem!12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı01:22 - Trump'tan S-400 ve F-35 açıklaması10:13 - Nisan ayı işsizlik rakamları belli oldu14:03 - Gazeteci yazar Mehmet Şevket Eygi hayatını kaybetti13:05 - S-400 teslimatında ikinci günde dördüncü uçak geldi23:24 - ABD Savunma Bakanı Vekili Esper'den S-400 açıklaması12:59 - AK Parti'nin kurucularından Dengir Mir Mehmet Fırat hayatını kaybetti (Dengir Mir Mehmet Fırat kimdir?)12:16 - S-400 hava savunma sistemi teslimatı başladı11:14 - Sahte binbaşı üniformasıyla yüzlerce kişiyi dolandırdı02:51 - Yunanistan'da erken genel seçimde Kiriakos Miçotakis tek başına iktidar10:44 - Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya görevden alındı22:52 - Ali Babacan'a FETÖ soruşturması ile ilgili savcılıktan karar14:38 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''yeni parti'' sorusuna verdiği yanıt14:27 - Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde bir araçta patlama meydana geldi: 3 ölü13:16 - ''İmamoğlu’na davrandığınız gibi Gül, Davudoğlu ve Babacan'a davranıyorsunuz''10:37 - Haziran ayı enflasyon rakamları belli oldu13:09 - Davutoğlu: Beka kaygısından bahsedip İmralı'ya başvurmak milletin vicdanından kopuştur12:51 - Erdoğan ve Trump G-20 kapsamında Japonya'da 40 dakika görüştü12:36 - Erdoğan: S-400 için yaptırım olmayacağını Trump'tan duymuş olduk12:01 - Elektrik fiyatına yüzde 14.98 zam!10:01 - G-20 zirvesi Japonya’nın Osaka kentinde başladı12:46 - Volkswagen Grubu fabrika yatırımı için Türkiye'yi seçti00:41 - Gezi Parkı davasında karar! Osman Kavala'ya tahliye kararı çıkmadı00:20 - Ertelenen zamlar İstanbul seçimi sonrası başladı00:10 - Yeni askerlik yasası TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi (Askerlik süresi kaç aya düştü?)12:52 - ABD konsolosluk çalışanı Nazmi Mete Cantürk serbest bırakıldı11:37 - İŞKUR'dan 100 bin öğrenciye ilk kez sigorta10:52 - 23 Haziran İstanbul seçimlerin galibi Ekrem İmamoğlu00:35 - Ekrem İmamoğlu'ndan İstanbul seçim sonuçları ile ilgili açıklama00:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Ekrem İmamoğlu'na tebrik00:03 - Binali Yıldırım'dan rakibi Ekrem İmamoğlu'na tebrik13:00 - Trump'ın İran'a saldırı tehdidine karşı Tahran'dan jet yanıt!01:18 - Trump'tan ''İran'a saldıracak mısınız?" sorusuna cevap23:19 - İran ABD'ye ait insansız hava aracını düşürdü!15:51 - Genelkurmay çatı davasında kim ne kadar ceza aldı?15:42 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'ndan faiz ve S-400 konusunda önemli açıklamalar13:11 - ABD'li NATO komutanından S-400 açıklaması12:32 - Sanayi üretimi ve perakende satışlar Nisan'da sert düştü!23:53 - Muhammed Mursi mahkeme salonunda hayatını kaybetti!01:49 - Yunanistan Başbakanı Çipras Türkiye'yi hedef aldı01:18 - Binali Yıldırım ile Ekrem İmamoğlu canlı yayında seçim vaatlerini anlattılar
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler