Güncelleme: 20:54 TSİ 18 Ocak 2020 Cumartesi
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Ordunun devleti mi devletin ordusu mu?

Abdulvehhab el Efendi
Güncelleme: 16:00 TSİ 14 Haziran 2011 Salı

Cezayirliler arasında bilgelik dolu yaygın bir söylem vardır: “Her devletin bir ordusu var, Cezayir’deyse devleti olan bir ordu vardır.” Cezayir’e özel bu durum, birbiriyle ilişkili üç gelişmeden kaynaklanıyor: İlki, Cezayir ordusunun ülkenin bağımsızlık savaşından doğması. İkincisi, kurtuluş hareketinde Huvari Bumedyen liderliğindeki askeri kanadın Ahmed Bin Bella başkanlığındaki siyasi kanada darbe yapması ve ülkenin kaderini ele geçirmesi. Üçüncüsü, 1992’de halkın kendi temsilcilerini seçme kararından hoşnut kalmayan profesyonel askerlerin kendilerini tekrar halkın üzerinde vasi kılması.

Cezayir hatasına düşmedi

Ordunun yüksek komutanlığı, o dönemde ‘kurtuluş ordusu’ olmaktan uzaktı. Daha çok ülkeyi hegemonyasına alan, petrol aidatlarından nemalanan ve Fransa’yla bağlantılı olan üst sınıfın siyasi ve ekonomik çıkarlarını gözetmeye yakındı. Acı veren ironiyse, ‘kurtuluş ordusunun’ ülke halkına Fransız yerleşimciler gibi davranmasıydı. Kaç vatandaşın öldürüldüğü, işkence gördüğü ve göç ettiğiyle hiç kimse ilgilenmedi.

Bizler Tunus ve Mısır’daki devrimlerin, başından itibaren Cezayir senaryosunu benimseyebileceği uyarısı yaptık. Yani iktidarın istifaya zorlandığı zamanlarda yaşandığı üzere, güvenlik güçleri ve ordudan oluşan mafyanın ülkeyi perde arkasından yönetmesi şartıyla rejim, bazı isimlerini kurban verir. Yine de Tunus ve Mısır’daki orduların, kendilerini egemen ve yolsuzluğa bulaşmış siyasilerden uzaklaştırdıkları ve Cezayir ordusunun masum insanların kanını dökme ve ülkenin servetini yağmalayanlarla koalisyonu sürdürme hatasına düşmedikleri söylenebilir. Zira her iki kurum da demokratik eğilimin yanında yer alıp, sokaktaki halka yakın oldu.

Fakat bu durum, hem ordunun hem de iktidar kurumunun, dürüst ve etkin başka bir gücün yokluğunda, perde arkasından demokratik geçişi yönettikleri gerçeğini ortadan kaldırmaz. Zira mümkün olduğunca eski rejimin temellerini yerinde tutma ve gerektiğinde geri adım atma amaçlı girişimlerde bulunuyorlar. Tunus’ta Başbakan Muhammed Gannuşi’nin önce geçici devlet başkanı ve sonrasında iktidar partisi bakanlarıyla birlikte, yürürlükteki anayasa ve devletin omurgasıyla başbakanlığa tutunmasında da bunu açıkça gördük. Kamuoyunu razı etmek için kısmi geri adımlar atıldı. Mısır’daysa, siyasi-askeri kurumdan verilen ödünler, büyük halk baskısı sonrası söke söke alındı.

Bir diğer temel farklılıksa, Tunus’taki ordu gölgede kalırken, Mısır ordusu iktidarı resmi olarak üstlendi. Bu tehlikeli bir durum; çünkü ordu, kendisini bugün sadece demokratik geçişin sorumlusu değil, ülke idaresinin de sorumlusu olarak görüyor. Dış politikada, ekonomide, sendikaların işleyişinde ve her sorunda fetva veriyor.

Sonuç 1967’ye benzerse...

Bu durumun derhal sona ermesi, ordunun susması ve ülkenin idaresini muhalefetin istediği gibi yeni bir hükümet olması yeğlenen sivil hükümete bırakması gerek. Zira 23 Temmuz devriminde yaşanan en tehlikeli olay, ordunun yönetimi üstlenmesiydi. Ordu, siyasetten spor ve sanata kadar gündelik hayatın bütün konularına müdahale etmişti. Sonuçsa, ülkenin ordusunu kaybetmesi olmuştu. Haziran 1967’de olan olduğundaysa, ortada ülkeyi koruyacak bir ordu bile kalmamıştı.

Ülkeyi yönetmek, ordunun işi değildir. Ordu yönetim işlerine müdahale ettiği takdirde, bu müdahalenin ilk kurbanı kendisi olur. Çünkü ordu yerine ülkeyi yönetenler, istihbarat organları ve siyasi manevralarla orduya hükmetmedikçe ülkeyi yönetemezler ve hem ordu hem de yönetim bozulur. Mısır ordusuna bir diğer nasihatimiz, kendilerine yeni bir sözcü seçmeleri. İyi konuşamayan halihazırdaki somurtkan sözcünün adı ve yüzü Mübarek ve Süleyman’ın borazanı olmuş ordunun karışık rolüyle ilişkili. Ve bu adam, ne Mısır ordusu ne de halkı için onurlu bir yüz değil.

(Londra’da Arapça yayımlanan Kuds ül Arabi gazetesi, 18 Şubat 2011) 

Haberin Etiketleri : Abdulvehhab el Efendi
adv
SON DAKİKA
20:04 - Gripten korunmak için 9 önemli kural!16:02 - Sağlık Bakanlığı'ndan artan grip vakaları ile ilgili açıklama19:59 - Taklit ve hileli 386 ürünlerin listesi açıklandı16:45 - İstanbul'da 4,7 büyüklüğünde deprem meydana geldi!15:55 - Adana Çukurova'da hakaret içerikli sınav sorusu hazırlayan Din Kültürü öğretmenine soruşturma15:27 - İran: Ukrayna uçağı füze sanıldığı için yanlışlıkla vuruldu22:18 - İran dini lideri Hamaney'den Trump'a tokatlı fotoğraf mesajı22:15 - MSB: İdlib'de ateşkese varıldı22:02 - İHH, Avustralya'daki itlaf edilecek develere talip22:21 - 2020 Hac kuru sonuçları belli oldu13:10 - İran ABD'nin Irak'taki iki hava üssünü balistik füzelerle saldırdı!12:34 - İran'da 176 kişiyi taşıyan Ukrayna Havayolları'na ait yolcu uçağı düştü!16:49 - İran'nın en zayıf misilemesi bile ''ABD için kabus olacak''10:51 - Almanya, Fransa ve İngiltere'den İran ile ilgili açıklama00:18 - Kasım Süleymani’nin kızı Zeynep: Babamın intikamını amcam Nasrallah alacak22:05 - Gazze'de şehit edilen Kasım Süleymani için taziye çadırı kuruldu21:00 - İran'da şehit edilen Kasım Süleymani için intikam bayrağı asıldı13:18 - Ali Karahasanoğlu: Süleymani’nin öldürülmesine niye sevineyim?21:03 - Hizbullah'tan şehit edilen General Kasım Süleymani için "intikam" vaadi17:49 - Hamas'tan şehit edilen Kasım Süleymani için taziye mesajı17:38 - Ali Hamaney'den Kasım Süleymani açıklaması: Suçluları acı bir intikam bekliyor!16:55 - İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani Irak'ta şehit edildi!17:25 - İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Hüseyin Selami: ABD ile savaştan korkmuyoruz20:36 - HÜDA PAR/Sağlam: Türkiye, Libya'da müzakere odaklı bir politika izlenmelidir17:22 - Erdoğan'dan Kanal İstanbul açıklaması: İsteseler de istemeseler de yapacağız14:31 - Yerli elektrikli otomobil hangi şehirde üretiliyor?20:43 - 2020 Asgari Geçim İndirimi belli oldu17:20 - 2020 asgari ücret rakamı belli odu20:45 - Ahmet Davutoğlu'nun A Takımı belli oldu13:33 - İmamoğlu: Kanal istanbul projesi ''ihanet değil cinayet''13:28 - Suriye'nin İdlib kentinde 40 köy Esad yönetiminin kontrolüne geçti19:22 - Kanal İstanbul için ÇED raporu komisyondan geçti (Kanal İstanbul nedir, güzergahı neresi?)17:35 - Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) 2020 artış oranları belli oldu22:54 - İstanbul'da Trafik Vakfı'nın araç çekme faaliyeti durduruldu19:25 - İstanbul Şehir Üniversitesi, Marmara Üniversitesi'ne devredildi14:04 - Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk'tan Doğa Koleji açıklaması13:59 - Akdeniz'de İspanya’ya ulaşmaya çalışan 8 sığınmacı boğularak öldü18:54 - Ankara'da FETÖ operasyonu: 171 kişiye gözaltı23:25 - Erdoğan: Bunlar Şehir Üniversitesi ile ilgili Halk Bankası'nı dolandırmak istediler21:20 - İktidarın Şehir Üniversitesi'ni tasfiye etmesi meselesi!13:44 - Bakırköy’de bir dairede aynı aileden 3 kişi Siyanür ile intihar etti!10:41 - Ağustos ayı işsizlik rakamları açıklandı00:13 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump arasında 1 saat 15 dakika görüşme22:47 - Tahliye edilen Ahmet Altan tekrar gözaltına alındı00:28 - Belçikalı 9 yaşındaki Laurent Simons üniversiteden mezun olacak!00:20 - İran 53 milyar varil yeni petrol rezervi buldu!00:10 - Bolivya'da Devlet Başkanı Evo Morales'e askeri darbe00:05 - ABD: Türkiye S-400'den kurtulmazsa yaptırımlar devreye girer23:12 - ''ABD için Suriye'de değişen bir şey yok''22:57 - Erdoğan: Barış Pınarı Harekatı kesinlikle devam edecek00:24 - Devre mülkte ''Bedava tatil kazandınız'' vurgunu!00:05 - İstanbul'da ıspanaktan 108 kişi zehirlendi!23:36 - Mehmet Altan'a beraat Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak'a tahliye karrarı10:15 - Ekim ayı enflasyon rakamları belli oldu00:40 - Haşvîlik nedir ve günümüzdeki temsilcileri kimlerdir?19:59 - DAEŞ, Ebubekir el-Bağdadi'nin öldüğünü doğruladı, halefini açıkladı19:55 - ABD Temsilciler Meclisi Trump için azil sürecini resmen başlatan tasarıyı kabul etti23:48 - Trump: DAEŞ'in Ebubekir el-Bağdadi öldü11:52 - "İngiltere'deki sığınmacı 39 kişi eksi 25 derecedeki dorsede can verdi"23:08 - Erdoğan: ABD'nin YPG'nin çekilmesiyle verdiği sözler yerine getirilmiş değil22:59 - 150 saat içinde PKK/YPG'li teröristler sınırdan 30 kilometre dışarı çıkarılacak20:34 - Türkiye ve Rusya arasında Suriye ile ilgili 10 maddelik güvenli bölge mutabakatı00:46 - Erdoğan: Terör örgütüyle değil ABD ile anlaştık12:54 - Olası İstanbul depremi sonrası tsunami tehlikesi!00:08 - ABD ve Türkiye'den görüşmelerin ardından 13 maddelik ortak açıklama13:42 - Rusya'dan Suriye'deki Barış Pınarı Harekatı ile ilgili açıklama15:52 - Barış Pınarı Harekatı'nda 7. gün12:48 - Temmuz ayı işsizlik rakamları belli oldu12:43 - Erdoğan: Münbiç'ten Irak sınırına kadar olan bölgeyi güvenli hale getireceğiz12:11 - ABD'den Türkiye'ye ekonomik yaptırım!11:29 - Erdoğan: Öfkeyle kalkan zararla oturur23:06 - Kandilli Rasathanesi'nden deprem açıklaması: Depremin zamanını bilmiyoruz ama sona yaklaşıyoruz21:05 - Yarın İstanbul'da okullar tatil mi? (Cuma günü İstanbul'da okullar tatil mi?)14:03 - İstanbul'da şiddetli deprem!12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı01:22 - Trump'tan S-400 ve F-35 açıklaması10:13 - Nisan ayı işsizlik rakamları belli oldu
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler