Güncelleme: 03:12 TSİ 20 Kasım 2019 Çarşamba
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Strauss’un Obua konçertosu Nazi sicilini temizler mi?

Mehmet Ocaktan
Güncelleme: 12:25 TSİ 13 Ekim 2019 Pazar

Geçtiğimiz günlerde TRT3’te Richard Strauss’un Obua Konçertosunu dinliyorum. Konçerto başlamadan önce sunucu eserin kısaca yazılış hikayesini anlattı. Ünlü konçertonun besteleniş öyküsü gayet ilginç. Nazilerin kanlı döneminin ardından Hitler yeraltı sığınağında 30 Nisan 1945 günü intihar etmiş ve bir dönem kapanmıştı.

Richard Strauss, savaş bittiğinde Bavyera eyaletinin güneyindeki Garmisch-Partenkirchen’de bulunan villasının kapısını çalan Amerikan askerlerini “Ben Güllü Şövalye ve Salome operalarının bestecisi Richard Strauss’um” diyerek karşılıyor. Strauss’tan haberdar olan Amerikan askerleri arasında, efsanevi şef Fritz Reiner’in Pittsburgh Senfoni’de obua grup liderliğini yapan ve o sıralarda askerliğini Bavyera’da yapan John de Lancie adlı bir de müzisyen de bulunuyordu. Lancie, evinde ziyaret ettiği besteciye bir obua konçertosu besteleyip bestelemediğini sorduğunda aldığı cevap ‘hayır’ olmuş. Gelgelelim, askerin sorusu Strauss’un kafasını kurcalamaya devam etmiş ve kariyerinin sonbaharında eserleri arasına bir de obua konçertosu katmanın hiç de fena bir fikir olmadığı konusunda ikna olmuş. Strauss’la aralarında geçen bu sohbetin ardından, bestecinin bir obua konçertosu bestelemesi Lancie’yi bile şaşırtmıştı.

Değerli bir klasik müzik yorumcusu olan Serhan Bali Strauss’un Obua Konçertosu ile ilgili Andante dergisinde şöyle bir değerlendirmede bulunuyor: “Strauss’un bu sevimli Obua Konçertosu’nun pek sık seslendirilmemesinin ardında çok zor bir eser olması yatıyor. Obuacılar için çetin ceviz diye nitelendirilen eser, tematik malzeme bakımdan bestecinin Symphonia Domestica adlı senfonik şiiri ve Ariadne auf Naxos operasını yer yer akla getiriyor. Strauss’un insan sesini en iyi anlayan bestecilerin başında geldiği gerçeği, bu operavari konçertoyu dinlerken akla gelen bir başka husus. Günümüzün en iyi obuacılarından biri olarak görülen François Leleux, muhteşem tekniği, kadife tonu ve enerjik yorumuyla konçertonun dinleyici nazarındaki cazibesini zirveye çıkartmayı başaran olağanüstü bir müzisyen. Strauss’un bu geç dönem çetin cevizi her obuacıya göre değil; altından kalkmak için bu sazda üstün bir virtüöz seviyesine ulaşmış olmak gerekiyor.”
    Nazi felaketinin bütün bir Avrupa’yı kuşattığı bir dönemde pek çok sanatçı, edebiyatçı, müzisyen ve fikir insanı gibi Strauss da faşizme bir şekilde kıyısından köşesinden bulaşmıştır. Nazi iktidarının kimi zaman aktif kimi zaman da pasif destekçisi olmuştur.
Bu pasif desteklerinden biri, Nazi iktidarının ilk yılı olan 1933’de Bayreuth Festivali’ine Nazilerin Yahudi politikası nedeniyle katılmayan Arturo Toscanini’nin yerine Strauss çıkıp Richard Wagnr’in ünlü operası Parsifal’i yönetir. Aldığı tepkiler üzerine “Nazilerle ne alakâsı var, ben wagner seviyorum; hem ben de gelmesem festival aksar, onca insan ekmeğinden olur” der ama Nazilere de bir şekilde bulaşmış olur. Nitekim bu hizmeti halkı aydınlatma ve propaganda bakanı Joseph Gobbels’in gözünden kaçmaz ve aynı yıl Strauss’u Nazilerin arî müzik propagandası için oluşturulan Reichsmusikammer’in başına getirir.

Strauss Nazilerin Yahudi sanatçılara yönelen düşmanlığını fark etmesi sonunda açıktan tavır almayı göze alamasa da sağlık sorunlarını gerekçe gösterip başkanlıktan ayrılır. İkinci Dünya Savaşı sonrası yargılanır ve 1948’de suçsuz bulunur.

Kuşkusuz Strauss, Nazi Partisi’ne asla katılmamış ve bu zehirli ideolojinin selamından bile elinden geldiğince uzak durmaya çalışmıştır. Hitler’in sağ kolu olan Gobbels için “Almanlığın yüz karası” ifadesini kullanan Strauss, esas itibariyle Gobbels tarafından da asla sevilmemiştir. Gobbels onun için “Ne yazık ki kendisine hala ihtiyacımız var, fakat bir gün kendi müziğimiz olacak ve bu bitmiş adamdan kurtulacağız” ifadelerini kullanmıştır.

Pek çok sanatçı gibi Strauss’un da yolunun Nazilerle kesişmesi elbette Nazi sicilinin tümden silinmesini sağlamaz, ama o 20. Yüzyılın önemli bestecilerinden birisi. Bugün Strauss’un Obua Konçertosunu dinlerken faşizmin değil, müziğin ruhumuza akan o derin ırmağının sesini hissediyoruz.

(KARAR)

Haberin Etiketleri : Mehmet Ocaktan
adv
SON DAKİKA
21:20 - İktidarın Şehir Üniversitesi'ni tasfiye etmesi meselesi!13:44 - Bakırköy’de bir dairede aynı aileden 3 kişi Siyanür ile intihar etti!10:41 - Ağustos ayı işsizlik rakamları açıklandı00:13 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump arasında 1 saat 15 dakika görüşme22:47 - Tahliye edilen Ahmet Altan tekrar gözaltına alındı00:28 - Belçikalı 9 yaşındaki Laurent Simons üniversiteden mezun olacak!00:20 - İran 53 milyar varil yeni petrol rezervi buldu!00:10 - Bolivya'da Devlet Başkanı Evo Morales'e askeri darbe00:05 - ABD: Türkiye S-400'den kurtulmazsa yaptırımlar devreye girer23:12 - ''ABD için Suriye'de değişen bir şey yok''22:57 - Erdoğan: Barış Pınarı Harekatı kesinlikle devam edecek00:24 - Devre mülkte ''Bedava tatil kazandınız'' vurgunu!00:05 - İstanbul'da ıspanaktan 108 kişi zehirlendi!23:36 - Mehmet Altan'a beraat Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak'a tahliye karrarı10:15 - Ekim ayı enflasyon rakamları belli oldu00:40 - Haşvîlik nedir ve günümüzdeki temsilcileri kimlerdir?19:59 - DAEŞ, Ebubekir el-Bağdadi'nin öldüğünü doğruladı, halefini açıkladı19:55 - ABD Temsilciler Meclisi Trump için azil sürecini resmen başlatan tasarıyı kabul etti23:48 - Trump: DAEŞ'in Ebubekir el-Bağdadi öldü11:52 - "İngiltere'deki sığınmacı 39 kişi eksi 25 derecedeki dorsede can verdi"23:08 - Erdoğan: ABD'nin YPG'nin çekilmesiyle verdiği sözler yerine getirilmiş değil22:59 - 150 saat içinde PKK/YPG'li teröristler sınırdan 30 kilometre dışarı çıkarılacak20:34 - Türkiye ve Rusya arasında Suriye ile ilgili 10 maddelik güvenli bölge mutabakatı00:46 - Erdoğan: Terör örgütüyle değil ABD ile anlaştık12:54 - Olası İstanbul depremi sonrası tsunami tehlikesi!00:08 - ABD ve Türkiye'den görüşmelerin ardından 13 maddelik ortak açıklama13:42 - Rusya'dan Suriye'deki Barış Pınarı Harekatı ile ilgili açıklama15:52 - Barış Pınarı Harekatı'nda 7. gün12:48 - Temmuz ayı işsizlik rakamları belli oldu12:43 - Erdoğan: Münbiç'ten Irak sınırına kadar olan bölgeyi güvenli hale getireceğiz12:11 - ABD'den Türkiye'ye ekonomik yaptırım!11:29 - Erdoğan: Öfkeyle kalkan zararla oturur23:06 - Kandilli Rasathanesi'nden deprem açıklaması: Depremin zamanını bilmiyoruz ama sona yaklaşıyoruz21:05 - Yarın İstanbul'da okullar tatil mi? (Cuma günü İstanbul'da okullar tatil mi?)14:03 - İstanbul'da şiddetli deprem!12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı01:22 - Trump'tan S-400 ve F-35 açıklaması10:13 - Nisan ayı işsizlik rakamları belli oldu14:03 - Gazeteci yazar Mehmet Şevket Eygi hayatını kaybetti13:05 - S-400 teslimatında ikinci günde dördüncü uçak geldi23:24 - ABD Savunma Bakanı Vekili Esper'den S-400 açıklaması12:59 - AK Parti'nin kurucularından Dengir Mir Mehmet Fırat hayatını kaybetti (Dengir Mir Mehmet Fırat kimdir?)12:16 - S-400 hava savunma sistemi teslimatı başladı11:14 - Sahte binbaşı üniformasıyla yüzlerce kişiyi dolandırdı02:51 - Yunanistan'da erken genel seçimde Kiriakos Miçotakis tek başına iktidar10:44 - Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya görevden alındı22:52 - Ali Babacan'a FETÖ soruşturması ile ilgili savcılıktan karar14:38 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''yeni parti'' sorusuna verdiği yanıt14:27 - Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde bir araçta patlama meydana geldi: 3 ölü13:16 - ''İmamoğlu’na davrandığınız gibi Gül, Davudoğlu ve Babacan'a davranıyorsunuz''10:37 - Haziran ayı enflasyon rakamları belli oldu13:09 - Davutoğlu: Beka kaygısından bahsedip İmralı'ya başvurmak milletin vicdanından kopuştur12:51 - Erdoğan ve Trump G-20 kapsamında Japonya'da 40 dakika görüştü12:36 - Erdoğan: S-400 için yaptırım olmayacağını Trump'tan duymuş olduk12:01 - Elektrik fiyatına yüzde 14.98 zam!10:01 - G-20 zirvesi Japonya’nın Osaka kentinde başladı12:46 - Volkswagen Grubu fabrika yatırımı için Türkiye'yi seçti00:41 - Gezi Parkı davasında karar! Osman Kavala'ya tahliye kararı çıkmadı00:20 - Ertelenen zamlar İstanbul seçimi sonrası başladı00:10 - Yeni askerlik yasası TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi (Askerlik süresi kaç aya düştü?)12:52 - ABD konsolosluk çalışanı Nazmi Mete Cantürk serbest bırakıldı11:37 - İŞKUR'dan 100 bin öğrenciye ilk kez sigorta10:52 - 23 Haziran İstanbul seçimlerin galibi Ekrem İmamoğlu00:35 - Ekrem İmamoğlu'ndan İstanbul seçim sonuçları ile ilgili açıklama00:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Ekrem İmamoğlu'na tebrik00:03 - Binali Yıldırım'dan rakibi Ekrem İmamoğlu'na tebrik13:00 - Trump'ın İran'a saldırı tehdidine karşı Tahran'dan jet yanıt!01:18 - Trump'tan ''İran'a saldıracak mısınız?" sorusuna cevap23:19 - İran ABD'ye ait insansız hava aracını düşürdü!15:51 - Genelkurmay çatı davasında kim ne kadar ceza aldı?15:42 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'ndan faiz ve S-400 konusunda önemli açıklamalar13:11 - ABD'li NATO komutanından S-400 açıklaması12:32 - Sanayi üretimi ve perakende satışlar Nisan'da sert düştü!23:53 - Muhammed Mursi mahkeme salonunda hayatını kaybetti!01:49 - Yunanistan Başbakanı Çipras Türkiye'yi hedef aldı01:18 - Binali Yıldırım ile Ekrem İmamoğlu canlı yayında seçim vaatlerini anlattılar01:03 - Bakanlıktan Moody's'in not indirme kararına tepki
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler