Güncelleme: 06:21 TSİ 14 Kasım 2019 Perşembe
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Suriye çıkartması: Ülke geleceği siyaset masasında

Ali Bayramoğlu
Güncelleme: 13:17 TSİ 10 Ekim 2019 Perşembe

Türkiye’nin, Suriye’nin doğu sınırında uzun ve derin bir koridor oluşturmak için kendi başına harekete geçmeye hazırlanmasının, en azından bu konuda kuvvet tehdidiyle güvenlik şeridi talebini etkili kılmaya çalışmasının birden çok nedeni var gibi görünüyor.

Bunlar arasında özellikle ikisi dikkat çekiyor.

Dış politik gerekçe ya da Kürt politikası

İlki, Erdoğan’ın izlediği Kürt politikasının kimi kurucu unsurlarıyla ilgilidir.

Türkiye’nin güvenlik şeridi politikasıyla sadece, sınırda PYD’yle arasında tampon bir alan oluşmasını hedeflemediği muhakkaktır. Böyle bir güvenlik şeridi, Türkiye ile Suriye Kürtleri arasında bir mesafe koyar, ancak bu durum, siyasi iktidar nezdinde, şeridin güney yakasında PYD’nin varlığını ve alan kontrolünün dolaylı olarak tanınması anlamına gelir. Erdoğan, bir süre önce oluşacak “güvenlik koridorunun PYD için bir koruma kalkanı haline gelmesi” ihtimalini bir tuzak olarak gördüğünü açık olarak vurguluyordu.

Görünen o dur ki, Ankara’nın güvenlik koridoru üzerinden temel hedefi, PYD’nin denetimindeki geniş alana müdahale ve bu alanı dizayn etme imkanlarına kavuşmaktır. Nitekim, Türkiye ile ABD’nin uzun zamandır anlaşamadığı temel konulardan birisi, güvenlik koridorunun nasıl yapılanacağı oldu. Ankara, 480 kilometre uzunluğunda, 30 km derinliğinde bir alanı sadece PYD’den arındırmayı değil, aynı zamanda o alana Suriyeli sığınmacıları yerleştirmeyi istiyor. Bu talebi aslında savaşın başından beri tekrar ediyor. Ancak zaman içinde, özellikle bölgede PYD’nin güçlü bir siyasi yapı haline gelmesiyle, söz konusu talep başka bir ağırlık kazandı. Bu ağırlık, o bölgenin demografisinin değiştirilmesi, diğer ifadeyle Araplaştırılması ve Kürtlerden olabildiğince arındırılması arayışını ifade ediyor. Ayrıca, bu arayış, Afrin’e kaymakam tayin edilmesi, YÖK’e bağlı üniversite açması gibi örneklerle, Türkiye’nin bölge üzerinde vesayet kurma niyetini de ifade ediyor. Vesayet ve demografik değişiklikle Suriye’deki ile Türkiye’deki Kürtler arasındaki köprüleri atmak, PYD’nin o bölgede, hatta daha Güney’de gücünü kırmak hedefinin benimsendiğini söylemek pek yanlış olmaz. Fehim Taştekin, Duvar sitesinde yayınlanan son yazısında bu durumu şöyle tarif ediyor: “Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’nda tarif ettiği güvenli bölge sınırları, temelde M-4 otoyolunu esas alıyordu. 30 km derinliğinde, 480 km uzunluğundaki bu hatta Kobani, Tel Ebyad, Serekaniye (Ras’ul Ayn), Dırbesiye, Amude, Kamışlı, Tirbespiyê (Kâhtaniye) ve Derik (Malikiye) bulunuyor. Erdoğan’ın 2-3 milyon mültecinin dönüşü için ikinci aşamada gözünü diktiği yer Deyr el Zor ile Rakka’ya kadar iniyor...”



Trump’un, IŞİD’le mücadeleyi ve IŞİD kamplarının denetimini de Türkiye’ye bırakma istikametindeki tweetleri, Türkiye’nin bu işe hevesli olması da bu arayışla paralel değerlendirilmelidir. Şu anda SDG-PYD siyasi sahasında Rakka’ya kadar uzanan bölgede, ABD’nin denetiminde, IŞİD’li ailelerin ve militanların ayrı ayrı tutuldukları birçok kamp var. IŞİD’in nüve olarak ve siyasi olarak yaşadığı bu yerlerde 100 bine yakın insan bulunuyor. Sadece El Hol Kampı 55 farklı ülkeden kadın, çocuk 73 bin kişiyi barındırıyor. Ayrıca hapishanelerde 12 bin militan var. Bu kamplarda hâlâ IŞİD bayrakları çekilebiliyor, IŞİD’e aidiyet havası esiyor. Kamptakilerin ezici çoğunluğu ise Arap, yani kalıcı. Esas olarak ABD-SGD-PYD sorumluluğundalar. Türkiye, PYD’nin etkisini kırmak için bu sorumluluğa aday olduğunu söylüyor. Büyük bir belayı talep ediyor.

Özetle Türkiye’nin arzusu, Suriye’nin doğusuna ve güneyine inen büyük alanda Kürt etkinliğini kırmak ve dolaylı bir vesayet düzeni kurmak. Bunun riski ise kısa vadede, IŞİD’i satın almak, Trump bir yana ABD kongresi, İngiltere ve AB’yle karşı karşıya gelmek, NATO’dan dışlanmak, Rusya ve İran’a biraz daha itilmek, Suriye’yle çatışma sürecinin içine girmek ve sonunda kaybetmek demek. Bu, büyük bir siyasi oyun. Doğruluğu, yanlışlığı bir yana, Türkiye’nin bu oyunu sürdürecek, bu bedeli ödeyecek imkanlara sahip olup olmadığı ciddi olarak tartışmalı.

İç politik gerekçe ya da kumar masası

Askeri aktivist bu tutumun nedeni iç politikayla da ilgilidir. Erdoğan, kimsenin yapamadığı yapmak, ABD’ye ve başka güçlere gerekirse kafa tutmak, büyük bir güç gibi hareket etmek, bunun mimarı olmak meselesini belli ki siyasi olarak çok önemsiyor.

Şöyle bir mantık yürütmek abartlı olmaz: Erdoğan’ın seçimlerden sonra izlediği seçim öncesine oranla daha keskin politikalar onu hızla güç kaybına itiyor. Nitekim Bekir Ağırdır, geçenlerde “AKP, çekirdek oyunun en düşük noktasında bulunuyor. İktidar bloğunda AKP’nin etkisi azalırken MHP’nin etkisinin göreceli olarak artıyor” diyordu. Aslında bu tablo, Cumhur İttifakı için de geçerli. Toplumsal Etki Araştırmaları Merkezi’nin yakın zamanda yayınladığı, 6 farklı anket şirketinin veri ortalamasını hesaplayan rapora göre, Cumhur İttifakı’nın oy oranı yüzde 50’nin altına düşerek 47.8 seviyesine gerilemiş durumda.

Erdoğan’ın içinde bulunduğu siyasi kapanda, ilk seçimde MHP’nin ve diğer milliyetçi oyların desteği üzerinden başkanlık seçimini kazanmayı ummayı düşünmek dışında ‘hamlesi’ yok. Bu düşünceyi fiili duruma çevirmek, kamplaşma politikasını derinleştirmek, bunun merkezine, bu kez uygulamalı bir biçimde yüksek risk alarak askeri harekat üzerinden beka konusunu, Kürt meselesini koymak anlamına gelir.

Ancak veriler bunun da yetmeyebileceğini gösteriyor. Bu durumda ‘başkan’ın iki hamlesi daha bulunuyor:

1- Meydan okuyan, dik duran lider imajıyla, yeni ‘Karaoğlan’ havasıyla kendi kampına katılımı artırmak.

2- İYİ Partili bir grubu Kürt meselesi kamplaşması üzerinden yanına çekerek, bunu sağladığı an erken seçim yapmayı hayal ederek yol almak.

Elbette, Suriye’de hükümetin izlemeyi düşündüğü yolu alması kolay iş değil, ufukta daha çok dar alanda sınırlı harekatlar görünüyor. Ancak buna rağmen yukarıdaki değerlendirmeler doğruysa, siyasi kazanç masasına Türkiye’nin geleceği de konmuş bulunuyor.

(KARAR)

Haberin Etiketleri : Ali Bayramoğlu
adv
SON DAKİKA
00:13 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump arasında 1 saat 15 dakika görüşme22:47 - Tahliye edilen Ahmet Altan tekrar gözaltına alındı00:28 - Belçikalı 9 yaşındaki Laurent Simons üniversiteden mezun olacak!00:20 - İran 53 milyar varil yeni petrol rezervi buldu!00:10 - Bolivya'da Devlet Başkanı Evo Morales'e askeri darbe00:05 - ABD: Türkiye S-400'den kurtulmazsa yaptırımlar devreye girer23:12 - ''ABD için Suriye'de değişen bir şey yok''22:57 - Erdoğan: Barış Pınarı Harekatı kesinlikle devam edecek00:24 - Devre mülkte ''Bedava tatil kazandınız'' vurgunu!00:05 - İstanbul'da ıspanaktan 108 kişi zehirlendi!23:36 - Mehmet Altan'a beraat Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak'a tahliye karrarı10:15 - Ekim ayı enflasyon rakamları belli oldu00:40 - Haşvîlik nedir ve günümüzdeki temsilcileri kimlerdir?19:59 - DAEŞ, Ebubekir el-Bağdadi'nin öldüğünü doğruladı, halefini açıkladı19:55 - ABD Temsilciler Meclisi Trump için azil sürecini resmen başlatan tasarıyı kabul etti23:48 - Trump: DAEŞ'in Ebubekir el-Bağdadi öldü11:52 - "İngiltere'deki sığınmacı 39 kişi eksi 25 derecedeki dorsede can verdi"23:08 - Erdoğan: ABD'nin YPG'nin çekilmesiyle verdiği sözler yerine getirilmiş değil22:59 - 150 saat içinde PKK/YPG'li teröristler sınırdan 30 kilometre dışarı çıkarılacak20:34 - Türkiye ve Rusya arasında Suriye ile ilgili 10 maddelik güvenli bölge mutabakatı00:46 - Erdoğan: Terör örgütüyle değil ABD ile anlaştık12:54 - Olası İstanbul depremi sonrası tsunami tehlikesi!00:08 - ABD ve Türkiye'den görüşmelerin ardından 13 maddelik ortak açıklama13:42 - Rusya'dan Suriye'deki Barış Pınarı Harekatı ile ilgili açıklama15:52 - Barış Pınarı Harekatı'nda 7. gün12:48 - Temmuz ayı işsizlik rakamları belli oldu12:43 - Erdoğan: Münbiç'ten Irak sınırına kadar olan bölgeyi güvenli hale getireceğiz12:11 - ABD'den Türkiye'ye ekonomik yaptırım!11:29 - Erdoğan: Öfkeyle kalkan zararla oturur23:06 - Kandilli Rasathanesi'nden deprem açıklaması: Depremin zamanını bilmiyoruz ama sona yaklaşıyoruz21:05 - Yarın İstanbul'da okullar tatil mi? (Cuma günü İstanbul'da okullar tatil mi?)14:03 - İstanbul'da şiddetli deprem!12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı01:22 - Trump'tan S-400 ve F-35 açıklaması10:13 - Nisan ayı işsizlik rakamları belli oldu14:03 - Gazeteci yazar Mehmet Şevket Eygi hayatını kaybetti13:05 - S-400 teslimatında ikinci günde dördüncü uçak geldi23:24 - ABD Savunma Bakanı Vekili Esper'den S-400 açıklaması12:59 - AK Parti'nin kurucularından Dengir Mir Mehmet Fırat hayatını kaybetti (Dengir Mir Mehmet Fırat kimdir?)12:16 - S-400 hava savunma sistemi teslimatı başladı11:14 - Sahte binbaşı üniformasıyla yüzlerce kişiyi dolandırdı02:51 - Yunanistan'da erken genel seçimde Kiriakos Miçotakis tek başına iktidar10:44 - Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya görevden alındı22:52 - Ali Babacan'a FETÖ soruşturması ile ilgili savcılıktan karar14:38 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''yeni parti'' sorusuna verdiği yanıt14:27 - Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde bir araçta patlama meydana geldi: 3 ölü13:16 - ''İmamoğlu’na davrandığınız gibi Gül, Davudoğlu ve Babacan'a davranıyorsunuz''10:37 - Haziran ayı enflasyon rakamları belli oldu13:09 - Davutoğlu: Beka kaygısından bahsedip İmralı'ya başvurmak milletin vicdanından kopuştur12:51 - Erdoğan ve Trump G-20 kapsamında Japonya'da 40 dakika görüştü12:36 - Erdoğan: S-400 için yaptırım olmayacağını Trump'tan duymuş olduk12:01 - Elektrik fiyatına yüzde 14.98 zam!10:01 - G-20 zirvesi Japonya’nın Osaka kentinde başladı12:46 - Volkswagen Grubu fabrika yatırımı için Türkiye'yi seçti00:41 - Gezi Parkı davasında karar! Osman Kavala'ya tahliye kararı çıkmadı00:20 - Ertelenen zamlar İstanbul seçimi sonrası başladı00:10 - Yeni askerlik yasası TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi (Askerlik süresi kaç aya düştü?)12:52 - ABD konsolosluk çalışanı Nazmi Mete Cantürk serbest bırakıldı11:37 - İŞKUR'dan 100 bin öğrenciye ilk kez sigorta10:52 - 23 Haziran İstanbul seçimlerin galibi Ekrem İmamoğlu00:35 - Ekrem İmamoğlu'ndan İstanbul seçim sonuçları ile ilgili açıklama00:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Ekrem İmamoğlu'na tebrik00:03 - Binali Yıldırım'dan rakibi Ekrem İmamoğlu'na tebrik13:00 - Trump'ın İran'a saldırı tehdidine karşı Tahran'dan jet yanıt!01:18 - Trump'tan ''İran'a saldıracak mısınız?" sorusuna cevap23:19 - İran ABD'ye ait insansız hava aracını düşürdü!15:51 - Genelkurmay çatı davasında kim ne kadar ceza aldı?15:42 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'ndan faiz ve S-400 konusunda önemli açıklamalar13:11 - ABD'li NATO komutanından S-400 açıklaması12:32 - Sanayi üretimi ve perakende satışlar Nisan'da sert düştü!23:53 - Muhammed Mursi mahkeme salonunda hayatını kaybetti!01:49 - Yunanistan Başbakanı Çipras Türkiye'yi hedef aldı01:18 - Binali Yıldırım ile Ekrem İmamoğlu canlı yayında seçim vaatlerini anlattılar01:03 - Bakanlıktan Moody's'in not indirme kararına tepki00:19 - Erdoğan: Binali Yıldırım ve Ekrem İmamoğlu arasındaki ortak yayın kırılma noktası13:37 - Bakan Çavuşoğlu: Türkiye S-400'ü almıştır ve S-400'ler Türkiye'ye gelecektir13:34 - Suriye İdlib'deki Türk gözlem noktasına saldırı: 3 asker yaralı
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler